Vraag en antwoord: Zij-instroom tijdens de coronacrisis

Door de coronacrisis zijn de scholen sinds 15 maart gesloten voor onderwijs. Per 11 mei gaan de scholen in het basisonderwijs (voor 50%) en het speciaal onderwijs weer open. Deze situatie heeft uiteraard ook gevolgen voor zij-instromers, lerarenopleidingen en scholen die zij-instromers in dienst hebben. Bijvoorbeeld omdat de praktijkonderdelen van de opleiding zijn opgeschort, of omdat de begeleiding vanuit school tijdelijk is komen te vervallen. Op deze pagina bundelen we de meest gestelde vragen over de gevolgen van de coronacrisis voor zij-instroom en de antwoorden daarop.

Een aantal zij-instromers ervaart in deze situatie problemen omdat ze nu niet altijd binnen het gestelde tijdpad van uiterlijk twee jaar hun scholing en/of bekwaamheidsonderzoek kunnen afronden. Scholen, zij-instromers en lerarenopleidingen ervaren bovendien knelpunten bij de toelatingsprocedure voor komend jaar (het geschiktheidsonderzoek) en rond de bekwaamheidsonderzoeken die een rol spelen bij de afronding van het traject. 

Het ministerie van OCW, de Vereniging Hogescholen (VH), ADEF, LOBO, de PO-Raad, de VO-raad, de MBO-raad en de netwerken zij-instroom zijn in gesprek over passende oplossingen. Zodra hier meer over bekend is, wordt de lijst met veel gestelde vragen verder aangevuld met informatie over het geschiktheidsonderzoek en bekwaamheidsonderzoek. Wij adviseren scholen en (aanstaande) zij-instromers in ieder geval om (ook in het voortraject) goed contact met elkaar te houden en elkaar niet ‘los te laten’.

Voor schoolbesturen

Mag een schoolbestuur een zij-instromer langer dan twee jaar voor de klas laten staan als er nog geen bekwaamheidsonderzoek is afgerond danwel een pdg-diploma is behaald?

Ja, de Wpo, Wec,Wvo en WEB bieden ruimte om indien nodig het traject te verlengen. Een zij-instromer in het funderend onderwijs moet in principe binnen twee jaar de scholing afronden en met goed gevolg het bekwaamheidsonderzoek afleggen. Als dit door onvoorziene omstandigheden niet haalbaar is, zijn er mogelijkheden voor verlenging: het schoolbestuur waar de zij-instromer werkt, kan het traject in totaal verlengen met maximaal twee jaar. 

De coronacrisis is zo’n onvoorziene situatie. De PO-Raad, VO-raad, MBO raad, VH, LOBO en ADEF adviseren om, als een zij-instromer niet tijdig het traject kan afronden, een gesprek te organiseren met zij-instromer, werkgever/ school en lerarenopleiding. Mogelijk zijn er andere (digitale) manieren om de scholing af te ronden. Als uit het gesprek blijkt dat verlenging wenselijk is, dan bieden wetgeving en cao’s hier voor ruimte.
 

Kan een schoolbestuur tijdelijke contracten voor zij-instromers verlengen?
Ja, maar de invulling verschilt per sector: po, vo of mbo.
 

Mag een zij-instromer die langer dan twee jaar in dienst is nog voor de klas, ook zonder bevoegdheid? 
Ja, als het schoolbestuur daarvoor redenen ziet, dan kan het bestuur een zij-instromer langer dan twee jaar in dienst houden. Hij of zij mag dan ook voor de klas. 
 

Moet een school (een deel van) de subsidie terugbetalen als een zij-instromer niet op tijd klaar is met het traject?
Nee. De subsidieregeling zij-instroom in het beroep biedt ruimte om in dit soort gevallen langer over het traject te doen, zonder dat het recht op subsidie vervalt. Het subsidiebedrag blijft onveranderd, er komt dus ook geen geld bij. Zij-instromer, schoolbestuur en lerarenopleiding kunnen samen afspraken maken over welke begeleiding en scholing nog nodig is om de scholing met goed gevolg af te ronden.
 

Voor welke sectoren geldt dit?
Dit geldt voor zij-instromers in het primair onderwijs, voortgezet onderwijs, (voortgezet) speciaal onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs.
 

Als schoolbestuur wil ik subsidie aanvragen bij DUO, alleen ik kan het formulier nu niet (laten) ondertekenen, wat moet ik doen?
Vraag de subsidie wel alvast aan. Vervolgens geeft DUO u tot 30 juni 2020 de tijd om het formulier alsnog te (laten) ondertekenen. Bij de beslissing op uw aanvraag blijft DUO uitgaan van de datum waarop uw aanvraag is binnengekomen.
 

Als schoolbestuur wil ik subsidie aanvragen bij DUO, alleen ik kan de gevraagde bewijsstukken nu niet bijvoegen, wat moet ik doen?
Vraag de subsidie wel alvast aan. Vervolgens geeft DUO u tot 30 juni 2020 de tijd om de gevraagde bewijsstukken (tripartiete scholingsovereenkomst of bewijs van deelname PDG) alsnog op te sturen. Bij de beslissing op uw aanvraag blijft DUO uitgaan van de datum waarop uw aanvraag is binnengekomen.
 

Als schoolbestuur wil ik subsidie aanvragen bij DUO, alleen ik kan de gevraagde schoolstempel nu niet zetten, wat moet ik doen?
Vraag de subsidie wel aan, en vermeld daarbij dat u als gevolg van  de coronamaatregelen nu geen stempel op het formulier kunt zetten. DUO zal in dat geval uw aanvraag zonder stempel afhandelen.

Voor (toekomstig) zij-instromers

Wat moet ik doen als ik als zij-instromer mijn scholing niet binnen twee jaar kan afronden vanwege de coronamaatregelen? 
Bespreek dit zo snel mogelijk met je lerarenopleiding en de school waar je werkt. Mogelijk kunnen scholing en begeleiding anders worden ingevuld, waardoor je toch op tijd klaar kunt zijn. Lerarenopleidingen bieden vaak ook de mogelijkheid om het bekwaamheidsonderzoek voor zij-instromers in het primair of voortgezet onderwijs online te doen. Lukt dat niet, dan heeft de school, als werkgever, de mogelijkheid om het dienstverband te verlengen als hiervoor aanleiding is. De lerarenopleiding kan je adviseren over de afronding van het scholingstraject. 
 

Welke mogelijkheden zijn er om (op tijd) het geschiktheidsonderzoek af te leggen om zij-instromer te kunnen worden?
Om te kunnen starten met het zij-instroomtraject moet een zij-instromer in het primair en voortgezet onderwijs met goed gevolg het geschiktheidsonderzoek hebben afgelegd.

VH, VSNU, de netwerken zij-instroom en de lerarenopleidingen doen er alles aan om ook in deze periode mensen gelegenheid te geven om het geschiktheidsonderzoek te doen. Zij verkennen momenteel welke mogelijkheden er daarvoor zijn. Als u vragen heeft, neem dan contact op met de hogeschool of universiteit waar u het zij-instroomtraject wil gaan volgen.